چابهار کوچک، آینده اقتصاد ایران بزرگ
سرويس ايران جوان آنلاين: سال گذشته بود که اعلام شد هاب سوم پتروشیمی ایران در چابهار با ورود اولین محموله اروپایی تأسیسات خود وارد مرحله جدیدی شد و طبق زمان‌بندی اعلام‌شده، قرار است آبان ۹۹ به مرحله تولید تجاری برسد. حالا چابهار به خاطر موقعیت جغرافیایی و پتانسیل‌هایش می‌رود که به قطب اقتصاد و تجارت ایران تبدیل شود؛ منطقه‌ای در خارج از خلیج فارس که به خاطر دسترسی آسان آن به آب‌ها، مسیر‌ها و بازار‌های اصلی و بین‌المللی، نه تنها آن را در سطح جهانی مطرح کرده است بلکه حالا و در اقدامی مهم‌تر اسناد بالادستی کشور مشخص کرده که چابهار باید مأمور نگهداری بخش مهمی از صنایع استراتژیک بوده و آن‌ها را در دل خود جای بدهد که باارزش‌ترین آن‌ها فولاد و پتروشیمی است با ظرفیت ۴۰ میلیون تن در سال.

بی‌شک چابهار به‌صرفه‌ترین بندر ایران در جنوب شرق ایران است که در دهانه ورودی با بریدگی‌های طبیعی به آب‌های اقیانوس هند واقع شده است. اقیانوسی بودن بندر چابهار آن را به‌عنوان بندری مطمئن و به‌صرفه و صدالبته خارج از بحران در کانون توجهات قرار داده و در طرح توسعه سواحل مکران نیز این بندر مرکز و قلب این سواحل است.

از بندر چابهار به‌عنوان سوپاپ اطمینان بنادر ایران یاد می‌شود. بنا به نظر کارشناسان جهانی، چابهار به شرط توسعه زیرساخت بهترین، به‌صرفه‌ترین و مطمئن‌ترین کریدور برای اتصال دو بازار نوظهور و جذاب ۳ میلیارد نفری است، بازار کشور‌های حوزه اقیانوس هند با ۲ میلیارد نفر جمعیت و بازار‌های آسیای میانه، قفقاز تا شرق اروپا با ۸۰۰ میلیون نفر جمعیت.

به‌خاطر همین ویژگی‌های منحصربه‌فرد صنایع استراتژیک مختلفی در راستای توجه‌ها به توسعه سواحل مکران در این بندر مستقر شدند که عمده‌ترین‌آن‌ها فولاد و پتروشیمی با قابلیت ۳۰ میلیون تن در سال است.

چابهار بندری آزاد از تحریم‌ها
حالا چابهار آنقدر بزرگ و معروف شده که کارشناسان بین‌المللی و اقتصاددانان گواهی می‌دهند این بندر کوچک آینده اقتصاد ایران بزرگ است. در شرایطی که بنادر خلیج‌فارس کم‌کم به‌خاطر محدودیت‌های اقتصادی- سیاسی توأمان از دور خارج می‌شوند، چشم امید صادرات، واردات و در یک کلام تجارت و ترانزیت ایران، در چابهار و سواحل اقیانوسی عمان است.

خردادماه سال ۹۷ بود که مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار در حاشیه رونمایی از اولین محوله وارداتی تجهیزات پتروشیمی گفت: «این‌که چابهار با عزمی ملی در مدار تولید و اشتغال قرارگرفته که در آن شکی نیست؛ نگاه به چابهار یک نگاه ملی و نه بلکه بین‌المللی است و چابهار به‌خاطر موقعیت و ویژگی‌های منحصربه‌فردش تغییردهنده و متحول‌کننده اقتصاد ملی خواهد بود.»

عبدالرحیم کردی افزود: «ورود نخستین محموله وارداتی تجهیزات آن هم از شرکت‌های برند اروپایی نشان داد که با وجود گرفتاری‌های بین‌المللی همچنان با عزمی ملی ما کار خود را تا تکمیل شدن چابهار انجام می‌دهیم و باید این عزم در سال‌های آینده افزایش یابد چراکه فشار‌ها و گرفتاری‌های بین‌المللی قاعدتاً افزایش خواهد یافت.» وی در مورد دیرکرد به بهره‌برداری رسیدن فاز اول مجتمع هم گفت: «درست است که فاز اول قرار بوده آبان ۹۸ به بهره‌برداری برسد، اما به دلیل فراهم نبودن زیرساخت در چابهار و برخی مشکلات دیگر این بهره‌برداری یک سال عقب افتاده است؛ البته کار در پتروشیمی شبانه‌روزی است و هرگز کار‌ها نخوابیده است.»

ایجاد ۵۰ هزار شغل با تولید میگو

امروز چابهار و سواحل مکران فقط به صنایع فلزی و پتروشیمی محدود نشده‌اند و تولید ماهی در قفس و میگو نیز گام بزرگی است که در این منطقه برداشته شده است. در همین رابطه مدیرکل شیلات سیستان و بلوچستان گفته که پرورش میگو در سواحل زیبای مکران در منطقه بلوچستان توانایی ایجاد حدود ۵۰ هزار شغل به طور مستقیم و غیرمستقیم را دارد.

هدایت‌الله میرمرادزهی افزود: «علاوه بر سایت‌های پرورش میگو در منطقه گواتر و رودیک در طول سواحل چابهار و کنارک ۳۶ هزار هکتار با تولید سالانه ۶۰ هزار تن تولید میگو شناسایی شده و آماده سرمایه‌گذاری است.»
وی با بیان اینکه هر هکتار مزارع پرورش میگو برای حدود دو نفر به طور مستقیم و غیرمستقیم شغل ایجاد می‌کند، خاطرنشان کرد: «میگوی برداشت شده در گواتر چابهار به دلیل اینکه در منطقه‌ای ساحلی با درجه حرارت مناسب، پاکیزه و به‌دور از آلودگی‌های صنعتی و شهری پرورش داده می‌شود، از کیفیت بالایی برخوردار است. میگوی این منطقه طرفداران خاصی دارد که بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد آن به کشور‌های مختلف خلیج فارس صادر می‌شود.»

این منطقه با اشاره به اینکه چابهار به دلیل نزدیکی به خط استوا نسبتاً گرم و مرطوب و به خاطر باد‌های موسمی مونسون متعادل است، خاطرنشان کرد: «درجه حرارت سواحل این شهرستان در هشت ماه از سال مناسب برای پرورش میگو است و این امر سبب شده تا کارشناسان، این منطقه را به بهشت آبزی‌پروری تشبیه کنند. به همین خاطر هم‌اینک سایت پرورش میگو در منطقه ساحلی گواتر برای ۴۰۰ نفر به طور مستقیم و ۸۰۰ نفر غیرمستقیم شغل ایجاد کرده است و نقش مهمی در ایجاد اشتغال دارد.»

وی با بیان اینکه از هر هکتار به طور متوسط ۲ هزار و ۸۰۰ کیلوگرم میگو برداشت می‌شود، تأکید کرد: «سایت پرورش میگوی گواتر در حال حاضر با ۴ هزار هکتار مساحت، ۶۶۰ هکتار تأسیسات زیربنایی به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم‌بندی شده است. برای قسمت شمالی ۱۰۷ مزرعه با تیپ ۲۰ هکتاری طراحی شده که هم‌اینک ۹۲ مزرعه با سطح مفید حدود هزار و ۴۱۰ هکتار به بهره‌برداری رسیده است. همچنین شش مزرعه ۲۰۰ هکتاری در قسمت جنوبی طراحی شده که هم‌اینک سه مزرعه کامل و یک مزرعه تا ۵۰ درصد با سطح مفید ۴۳۰ هکتار به بهره‌برداری رسیده است.»

در کنار این سرمایه‌گذاری‌ها شنیدن حرف‌های مدیرعامل منطقه آزاد چابهار نیز شنیدنی است وقتی که دیروز اعلام کرد: «زیرساخت‌های شهرک پتروشیمی نگین مکران با حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری کامل شده و در حال استقرار واحد‌های تولیدی ا‌ست.»

کردی ادامه داد: «از میان ۱۸ واحدی که قرار است در فاز اول مستقر شوند، سه واحدِ بدرشرق، سینا و پتروفرهنگ از بقیه جلوترند و بدرشرق و سینا تجهیزات خارجی‌شان را خریداری و وارد سایت کرده و در حال نصب آن‌ها هستند و پتروفرهنگ هم برنامه‌ریزی استقرار واحد را شروع کرده و پیشرفت خوبی داشته است. بدرشرق با فاصله بیشتری از دوتای دیگر جلوتر است.»